دو روزی ست كه می خواهم برای «مایكل جوزف جكسون» عزیز چیزی بنویسم، اما هربار خواستم آغاز كنم حس كردم سرانگشتانم یخ زده و توان نوشتن با من نیست! آخر چه كسی باورش می شود؟! همین چند هفته ی پیش بود كه «شهیار قنبری» در برنامه ی رادیویی «قدغن ها» خبر داد كه مایكل پس از 12 سال در ماه جولای امسال در لندن كنسرت خواهد داشت. زمانی كه حدود 2 ماه پیش شنیدم او به سرطان پوست مبتلا شده، گمان كردم كه نباید چندان جدی باشد. مایكل ثروتمند بود و درمان چنین بیماری چندان كار دشواری نبود! در تمام این مدت به این می اندیشیدم مردمی كه مایكل جكسون را اینهمه سال شاداب و سرحال و پر لبخند دیده اند، حال باز هم او را همانگونه می خواهند و شاید خود او هم جز این چیزی نمی خواهد. انسان هایی از این دست كه زندگی شان همیشه زیر ذره بین خبرنگاران و عكاسان جهان است، هیچگاه دوست نمی دارند چهره شان جز آنچه كه همواره در دیدرس مردم و به ویژه هوادارانشان است، به نظر آید!... اما خبر حقیقت داشت خبری كه همه ی جهانیان را غمگین كرد!

اما زندگی مایكل، مایكل ریز نقش دوست داشتنی با آن رقصی كه تنها خاص اوست و بس از همان آغاز عجیب است! هفتمین فرزند خانواده ی سیاهپوست و فقیری كه از 5 سالگی عاشق موسیقی و رقص است و با برادرانش گروه  Jackson5 و The Jacksons را تشكیل می دهند. حتی در آن زمان هم حضوری متفاوت از دیگران دارد، كافی ست به تصویرهای ویدئویی ان سالها تگاهی بیندازیم تا ببینیم چقدر حركت های بدنی اش با دیگر برادرانش فرق دارد!

باری،

مایكل به نوجوانی و جوانی می رسد و دیگر گروه برای او كافی نیست، پس به پرواز انفرادی خود ادامه می دهد، پروازی كه شاید هركسی نیز جرأت همراهی در آن را با او ندارد. حال دیگر در اوج است. دیگر یك پسر بچه ی كوچك سیاه پوست نیست كه حسرت كودكی و بازیچه های بچه گانه اش را می خورد. رنگ پوستش را تغییر می دهد تا به اكثریت سفید پوست جامعه نشان دهد با آتها تفاوتی ندارد و برای خود پاركی می سازد تا به قول خودش به رویاهای دست نیافته ی كودكیش نزدیك شود. در بیشتر ترانه هایش كه تصویرهای پیشنهادی خود او را نیز بر پیشانی دارد این حس خیال بافی، شیطنت ها و لطافت های كودكانه را می توان به سادگی تماشا كرد. وقتی سوار سفینه ای خیالی می شود و پا به جایی شگفت انگیز می گذارد و زمانی كه تمام تلاشش پیوند دادن آدم های گوناگون از سراسر دنیا و ساختن چیدمانی از رنگین پوستان در یك نقطه است و نگرانی اش در باب مردم آفریقا كه منجر به ساختن آهنگ We are the world می گردد، شاید نباید چندان شگفت زده شد اگر كه بدانیم گذشته ی او چگونه سپری شده است و حس در اقلیت بودن و احساس تبعیض چقدر او را آزرده است!

پس از آن است كه دیگر تیتر مهم خبری همه ی روزنامه و مجله ها می شود و البته زندگیش با شایعه ها و حتی اتهام هایی نیز درمی آمیزد كه هیچگاه به اثبات نمی رسند و در جامعه ای چون آمریكا، به ویژه اگر با هالیوود هم نسبت داشته باشی و چند فیلم بازی كرده باشی، این مساله چندان عجیب نیست!  

باری،
دو شب پیش زمانی كه شنیدم جهان را ترك كرده، با او احساس بیگانگی نمی كردم، چراكه برای من او اسطوره ای بود كه از كودكی دوستش داشتم. دو روز است كه هر بار صدایش را می شنوم گریه ام می گیرد، درست همانند حسی است كه نسبت به «فریدون فروغی» دارم. برای من چندان تفاوتی نمی كند كه آدم هایی از این جنس اهل كجای جهان باشند، مهم آن است كه عشق را به من و ما، حتی در این سوی جهان می رسانند و گمان می كنم همان عده ای كه او را نمودی از «مسیح» می دانستند، بی شك به چنین دریافت حسی رسیده بودند! مایكل تقریبا تمام سرزمین های جهان را دیده بود، شاید به جز ایران، اما چه فرقی می كند؟ زمانی كه با كسی هم حسی پیدا می كنی، فاصله ها بی معنا می شوند...! اكنون تنها دوست دارم برای او شمعی روشن كنم و باز هم به ترانه هایش گوش بسپارم، به ترانه هایی چون:We are the world, Heal the world, Black or white, Billie Jean ,Earth song, Beat It History كه همه شان خاطره اند و خاطره...!

شاید بی جا نباشد كه بخشی از كتاب خاطرات او را در اینجا بیاورم تا با او بیشتر آشنا شویم:

من همیشه دلم می خواست بتوانم داستان بگویم. می دانی، داستانهایی که از روحم برخاسته بود. دوست داشتم کنار بخاری بنشینم و برای مردم داستان بگویم. طوری که آنها بتوانند تصویرش را ببینند. آنها را مجبور به گریه و خنده بکنم. آنها را با احساساتشان همه جا ببرم. با چیزی فریب دهنده، مثل کلمات. دوست داشتم قصه هایی بگویم که روح آنها را به حرکت در بیاورد و آنها را تغییر دهد.  همیشه می خواستم این کار را بکنم. تصور کنید نویسنده های بزرگ که این توانایی را دارند چه احساسی باید داشته باشند؟ بعضی مواقع احساس می کردم که می توانم این کار را بکنم. این چیزی بود که می خواستم نمود ظاهری پیدا كند. نوشتن موسیقی هم به نوعی نیاز به همان مهارت دارد. موسیقی افت و خیزهای احساسی خلق می کند. اما داستان یک طرح ساده است. یک نقره ی ناب است. کتاب های زیادی در مورد داستان نویسی نوشته شده است. موضوعاتی مثل چگونه شنونده ها را به چنگ بیاوری یا چگونه گروهی از افراد را دور هم جمع کنی و در داستان به کار ببری. نه لباسی ، نه گریمی ، هیچ چیز وجود ندارد. فقط تو هستی و صدای تو و توانایی های قدرتمند تو که بتوانی آنها را به همه جا ببری ، زندگی آنها را تغییر بدهی ، حتی برای چند دقیقه.

همین طور شروع به گفتن داستان خودم کردم. می خواهم چیزی را که مردم زمانی از من می خواستند که از روزهای پیشین خود با گروه (Jackson5) تعریف کنم را تکرار نمایم. زمانی که ما شروع به کار موسیقی کردیم من به قدری کوچک بودم که واقعا چیز زیادی به خاطر ندارم. اکثر مردم شغل های پردرآمد و تجملاتی داشتند، هنگامی که آنها پا سن می گذاشتند، دقیقا می دانستند که چکار می کنند و چرا آن کار را می کنند. اما این در مورد من صدق نمی کند. آنها هر اتفاقی که برایشان افتاده بود، بخاطر داشتند. اما من فقط 5 سال سن داشتم. زمانی که یک بچه نمایشی هستی ، آنقدر رشد نکرده ای که همه ی آن چیزی که در اطرافت می گذرد، را درک کنی. مردم تصمیمات زیادی درباره زندگی تو می گیرند، در حالی که تو بیرون از اتاق هستی. خوب، این چیزی است که من به یاد دارم. من به خاطر دارم که با حداکثر صدای خود می خواندم و واقعا با لذت تمام می رقصیدم و کار می کردم. در حالی که این برای یک بچه خردسال خیلی سخت و طاقت فرسا بود. البته جزئیات زیادی هست که من همه آنها را به خاطر نمی آورم. من Jackson5 را به یاد می آورم که واقعا اوج گرفته بود. من آن زمان فقط 8 یا 9 سال سن داشتم. من در یکی از شب های آخر تابستان سال 1958 در شهر گری ایندیانا به دنیا آمدم. هفتمین فرزند از نه بچه والدینم بودم. پدرم جو جکسون در آرکانزاس به دنیا آمده بود و در سال 1949 با مادرم کاترین اسکروز که از آلاباما آمده بودند،ازدواج کرد. سال بعد خواهرم مورین به دنیا آمد. او کار سختی داشت، زیرا از همه بزرگتر بود. جکی ، تیتو ، جرمین ، لاتویا و مارلون همه بعد از او به دنیا آمدند. رندی و جانت هم بعد از من به دنیا آمده بودند.

یک بخش از خاطرات اولیه من مربوط به شغل پدرم است که در یک کارخانه ی ذوب آهن کار می کرد. کار او ، بسیار سخت ، خسته کننده و مضر بود و پدرم برای رفع خستگی موزیک می نواخت. در همان زمان مادرم در یک فروشگاه کار می کرد. به خاطر پدر و مادرم که به موسیقی عشق می ورزیدند ما همیشه در منزل موسیقی می شنیدیم. پدرم به همراه برادرش یک گروه داشتند به نام «فالکون ها» که یک گروه (R & B) محلی بود. پدرم مانند برادرش گیتار می نواخت. آنها بعضی از آهنگ های قدیمی سبک های « راک »، « ال کوت اندرول» و « بلوزسانگ» از آثار چاک بری ، لیتل ریچارد، اتیس ردینگ و افراد دیگر را اجرا می کردند. هر کدام از آنها بسیار شگفت انگیز بود و روی جو و من تاثیر می گذاشتند. اگر چه ما برای فهمیدن آن خیلی کوچک بودیم. فالکون ها در اتاق نشیمن ما ، واقع در گری تمرین می کردند. بنابراین من با (R & B) بزرگ شده ام. از آنجا که ما نه بچه بودیم و برادر پدرم هشت بچه داشت جمعا یک خانواده بزرگ را تشکیل می دادیم. موسیقی کاری بود که ما برای سرگرمی انجام می دادیم و در آن زمان کمک می کرد که همه با هم باشیم و به پدرم کمک می کرد که در خانواده یک مرد مقتدر باشد.  Jackson5از این سنت خانوادگی به وجود آمد که البته ما بعدا به The Jacksons (جکسون ها) تبدیل شدیم. و به خاطر این آموزش و موسیقی سنتی من به طور خودآموخته آهنگی را ساختم که متعلق به خودم است.

تا آنجایی که به یاد دارم بیشتر دوران کودکی ام را کار کرده ام، اگر چه دوست داشتم خوانندگی کنم. من به اجبار پدر و مادرم که روی صحنه کار می کردند به این کار کشیده نشدم. طوری که «جودی گارلند» شده بود. من این کار را کردم چون از آن لذت می برم و این برای من مثل نفس کشیدن طبیعی بود. من نه به اجبار والدین و یا خانواده ام ، بلکه به علت زندگی درونی خودم در دنیای موسیقی مجبور به این کار شدم. بگذارید صادقانه بگویم بارها اتفاق می افتاد که وقتی از مدرسه برمی گشتم فقط وقت داشتم کتابهایم را بگذارم و برای رفتن به استودیو آماده بشوم. یک بار دیگر باید تا آخر شب می خواندم تا جایی که از خوابم می گذشت. روبروی استودیو موتاون در خیابان، پارکی وجود داشت و من به خاطر دارم بچه هایی را که در آنجا بازی می کردند نگاه می کردم. به آنها خیره می شدم و نمی توانستم تصور چنین آزادی را بکنم. یک زندگی بدون دغدغه و بیشتر از هر چیز آرزو می کردم که یک چنین آزادی داشتم و می توانستم بیرون بروم و مثل آنها باشم. بنابراین آنجا، یادآور لحظات غم انگیزی در دوران کودکی من است. این در مورد همه ی بچه های هنرمند صادق است. الیزابت تیلور به من گفت که او نیز همین احساس را داشته است. هنگامی که نوجوان هستی و کار می کنی دنیا به طور وحشتناکی به نظرت ناپسند می آید. من به اجبار نمی خواستم خواننده معروفی به نام مایکل باشم ، من این کار را کردم چون عاشق آن بودم ولی کار سختی بود . اگر قرار بود که آلبومی را کار کنیم باید بعد از مدرسه به استودیو می رفتیم و حتی گاهی نمی توانستم یک غذای سبک بخورم. بعضی مواقع هیچ وقتی باقی نمی ماند. من در حالی که به شدت خسته بودم به خانه برمی گشتم و ساعت 11 یا 12 که از وقت خوابم نیز گذشته بود به رختخواب می رفتم.  من با افرادی که در کودکی کار می کنند خیلی احساس همدردی می کنم. من تلاش آنها را درک می کنم، من می دانم آنها چه چیزی را فدا کرده اند . همچنین می دانم که آنها چه چیزی را فرا گرفته اند. من فهمیده ام که هر چه انسان مسن تر می شود بیشتر اعتراض می کند. من احساس می کنم که برای کمی فکر کردن پیر شده ام. من احساس می کنم مثل یک روح پیر شده ام. کسی که خیلی چیزها را دیده و خیلی تجربه دارد. به خاطر سال هایی که ماشینی شده بودم برایم مشکل است که باور کنم فقط 29 سال سن دارم. من مدت 24 سال است که مشغول فعالیت هستم. بعضی وقت ها احساس می کنم که پایان زندگی ام نزدیک است. وقتی مردم پشتم را نوازش می کنند به نظر 80 ساله می آیم. این نتیجه شروع کردن فعالیت در سن نوجوانی است. زمانی که من با برادرانم برای اولین بار برنامه اجرا کردیم با نام «جکسون ها» شناخته شده بودیم و بعدا به Jackson5 تبدیل شدیم. بعد از آن که از موتاون جدا شدیم دوباره اسم «جکسون ها» را انتخاب کردیم. هر کدام از آلبوم های من یا آلبوم های گروه به مادرم کاترین جکسون تقدیم شده بود. از آن به بعد خودمان وظایفمان را برعهده گرفتیم و شروع به تولید موسیقی کردیم. اولین خاطرات من زمانی است که مادرم از من نگهداری می کرد و آهنگ هایی مثل « تو خورشید تابان منی » و « مزرعه ی پنبه » را برایم می خواند. او معمولا برای من و برادرانم و خواهرانم می خواند. اگر چه او برای مدتی در ایندیانا زندگی کرده بود ولی در آلاباما بزرگ شده بود. در گوشه ای از کشور که عموما مردم سیاهپوست ، با سنت های روستایی و موسیقی غربی ای که از رادیو پخش می شد، بزرگ شده بودند و این برای آنها مثل گوش دادن به آهنگ های روحانی در کلیسا بود. مادرم، «ویلی نیلسون» را تا امروز نیز دوست دارد. مادرم همیشه صدای زیبایی داشت و من فکر می کنم توانایی خوانندگی را از مادرم گرفته ام و البته از خداوند. مادرم ساز کلارینت و پیانو می نواخت که به خواهر بزرگترم، «مورین» که ما او را «ربی» صدا می کردیم یاد داده بود . همان طور که به خواهر دیگرم «لاتویا» یاد داده بود. مادرم از کوچکی می دانست که هرگز نمی تواند موزیکی را که دوست داشت در مقابل دیگران اجرا کند، نه به علت نداشتن جرات یا توانایی آن، بلکه به خاطر این که در کودکی از یک بیماری ستون فقرات، فلج شده بود. او از بیماری نجات پیدا کرده بود ولی همیشه موقع راه رفتن می لنگید. او باید در کودکی بخش زیادی از مدرسه رفتن را از دست می داد ولی همیشه به ما می گفت که خوش شانس بوده که از بیماری نجات پیدا کرده، چون عده زیادی از آن بیماری مرده بودند.  به یاد دارم که چقدر برایش مهم بود که ما واکسن ضد فلج بزنیم. او حتی یک بار باعث شد که ما نمایش شنبه بعد از ظهر را که در باشگاه جوانان بود، از دست بدهیم. این نشان می دهد که این موضوع چقدر در خانواده ما اهمیت داشت. مادرم می دانست که فلج شدن او یک نفرین نبود بلکه یک آزمایش از طرف خدا بود که البته او در این آزمایش پیروز شد. مادرم عشقی به من تزریق کرد که همیشه با خود خواهم داشت. او به من یاد داد که استعداد من در آواز خواندن و رقصیدن یک کار خدایی بود به مانند زیبایی غروب خورشید یا بارش برف برای بازی کردن بچه ها. علیرغم این که همه ی وقت ما صرف تمرین یا مسافرت می شد مادرم وقتی را معین می کرد و من و لاتویا و ربی را به کینگ دوم هال محل دفن شهیدان یهودی می برد. سال ها بعد، پس از آن که ما گری را ترک کردیم در نمایش اد سولیوان، برنامه اجرا کردیم. نمایش زنده یکشنبه شب- در حالی که آمریکا ، افرادی مثل بیتل ها ، الویس ، اسلی ، و خانواده استون را دیده بود. بعد از نمایش ، آقای سولیوان با تعریف و تمجید بسیار، از تک تک ما تشکر کرد. ولی من درباره چیزی که او قبل از نمایش به من گفته بود فکر می کردم. من در پشت صحنه سرگردان مانده بودم- دقیقا مثل پسر بچه ای که تبلیغ نوشابه پپسی را می کرد به سمت آقای سولیوان دویدم. او از دیدن من خوشحال به نظر می رسید. او با من دست داد، اما قبل از رفتن پیام مخصوصی به من داد. سال 1970 بود، سالی که بهترین افراد موسیقی راک زندگی شان را به خاطر مواد مخدر و الکل از دست داده بودند. بعضی از مردم می گفتند که من هنوز «فرانکی لیمون» را به یاد آنها می آورم. خواننده ی جوان و بی نظیر سالهای 1950 که زندگی اش را در این راه از دست داد. شاید «اد سولیوان» وقتی به من می گفت « هرگز فراموش نکن که استعدادت از کجا آمده است، استعداد تو یک هدیه الهی است»، به همه ی این چیزها فکر می کرد. من سپاسگزار محبت های او بودم. اما باید به او می گفتم که مادرم هرگز به من اجازه نداده که این موضوع را فراموش کنم. من هرگز بیماری پولیو نداشتم که برای یک خواننده یا رقاص چیز وحشتناکی است. اما می دانستم که خدا من و برادرنم و خواهرانم را از راه های دیگر آزمایش کرده است. خانواده ی بزرگ ما، خانه کوچک ما، پول بسیار کم و ناچیزی که مجبور بودیم دخل و خرجمان را با آن تطبیق بدهیم و حتی گاهی بچه های حسود همسایه که با پرتاب کردن سنگ به پنجره های ما ، در حالی که تمرین می کردیم ، می خواستند بگویند که ما هرگز موفق نمی شویم. من به مادرم و سال های اول زندگی مان فکر می کنم. من می توانم به شما بگویم که پاداش هایی وجود دارد که خیلی با ارزش تر از پول ، تحسین مردم و جوایز است. *